Waarom het terugdringen van stikstof dé oplossing kan zijn voor ganzenoverlast

Het verminderen van de stikstofuitstoot in ons land is de enige oplossing om de ganzenproplematiek terug te dringen. Dat stelt ganzendeskundige Maarten Loonen. Vorig jaar lag de getaxeerde schade aan landbouwgewassen op circa 10 miljoen euro. Volgens Loonen is het tijd dat Den Haag, maar ook de boeren zelf nú in actie komen.
Door de gebrekkige vertering van ganzen, hebben zij gras nodig met veel eiwitten om te overleven, legt Loonen, universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit Groningen en ganzenexpert, uit. "Voorheen nam het eiwitgehalte in de zomer af en trokken ganzen naar het noorden. Door overbemesting en meer stikstof, blijft het percentage eiwitten de hele zomer hoog en blijven de ganzen hier."
Met alle gevolgen van dien. De grote populatie ganzen vormt niet alleen een groot risico voor de verkeersveiligheid rondom Schiphol, ook vreten ze landbouwgewassen aan of lopen het plat. Boeren ontvangen van de provincie in de meeste gevallen een tegemoetkoming, al moeten ze wel 300 euro betalen om de schade te melden. Wanneer de aanvraag wordt goedgekeurd, kunnen boeren dit soms terugkrijgen. Vorig jaar lag de getaxeerde schade op ongeveer 10 miljoen euro. 
Nieuw faunabeheerplan 
Heerhugowaarder Niels Zuurbier, agrariër en groothandelaar in groente en fruit, schat zijn getaxeerde schade sinds de start van het seizoen op circa 150.000 à 160.000 euro. Ook bloemkolenboer Roel Bakker uit Wervershoof heeft geregeld schade. "Vorig jaar had ik drie grote schades, dit jaar een hele hoop kleine." René van Schie van een melkveebedrijf uit Spaarnwoude vertelt dat het gras op zijn land wordt aangevreten door vogels, waardoor er voor de koeien weinig overblijft. 
Om te voorkomen dat de overlast van ganzen verder toeneemt, heeft de provincie halverwege juli een nieuw ganzenbeheerplan goedgekeurd. Het faunabeheerplan is een voortzetting op het huidige plan waarbij bepaalde onderdelen meer aandacht krijgen. Hierin staat dat er nu circa 150.000 ganzen zijn (telling juli 2019). In de winter verdubbelt het aantal ganzen in Noord-Holland. 
Met de Faunabeheereenheid (FBE) Noord-Holland gaat de provincie onder meer actiever inzetten op nestbehandeling. Door eieren weg te nemen, te behandelen met olie, te schudden of door te prikken. Maar ook door afschot of met ruivangsten. In dat laatste geval worden ganzen tijdens de jaarlijkse rui gevangen en uiteindelijk met CO2 gedood. 
Vorig jaar werd er 1.110.000 euro beschikbaar gesteld voor de faunabeheereenheid. Dit jaar wordt op basis van het activiteitenplan, waarin het faunabeheerplan wordt meegenomen, bepaald hoeveel geld er voor volgend jaar beschikbaar wordt gesteld. 
"De periode voordat ze actief gaan broeden en tot een succesvol nest komen, willen we het aantal ganzen gaan verminderen. Daarnaast gaan we de periode waarin we de ganzen-aantallen reduceren verlengen", laat woordvoerder Sander Crasborn van de Faunabeheereenheid weten. LTO is allesbehalve enthousiast over het nieuwe plan. Het CDA in Noord-Holland uitte bovendien kritiek. Ondertussen heeft de provincie al wel de vergoeding voor boeren verlaagd. 
Geen structurele oplossing 
Loonen heeft weinig vertrouwen in de plannen voor de provincie. "Het is water naar de zee dragen." Nesten onklaar maken is volgens hem nog nooit een oplossing geweest. "Ganzen doden met ruivangst, betekent vergassen. Iets wat in Nederland vaker gebeurt, maar internationaal ethisch onacceptabel." 
Een tijdelijke oplossing ligt volgens ganzenexpert Loonen in het aanwijzen van speciale ganzen-opvanggebieden en ganzen-verjaaggebieden. "Dan moet de ruimtelijke structuur worden aangepast en moet het min of meer een verplichting worden voor boeren om opvanglocatie of jaaggebied te worden."
Maar een structurele oplossing vindt hij het niet. Volgens Loonen zit het probleem namelijk niet bij de ganzen, maar bij de hoeveelheid stikstof in onder meer de kunstmest van boeren. "Voor mij is de aanpak rondom de ganzen beginnen aan de verkeerde kant." De enige echte oplossing is volgens de ganzenexpert het aanpakken van de gehele stikstofproblematiek. 

12-08-2021 12:00
NH Nieuws